Practice: comparing things
What you will be able to do
Say which is cheaper, which is best, which two are the same, and ask for a bit better — without ever inserting a word for “is”.
Comparisons have no verb “is”: แพง already means to be expensive. กว่า means more than, ที่สุด the most, and เท่า equal to — so “not as X as” is ไม่…เท่า, never ไม่…กว่า.
อันนี้แพงกว่าอันนั้น means…
กว่า (gwàa) means more than: แพงกว่าอันนั้น — more expensive than that one. No word for “is” appears: แพง already means “to be expensive”.
อันไหนดีที่สุด means…
ที่สุด (thîi-sùt) is the superlative — the best, the biggest, the cheapest. Weighing two things against each other uses กว่ากัน; three or more switches to ที่สุด.
For “this is not as cheap as that”, which is correct?
“Not as X as” is ไม่…เท่า (mâi…thâo): ไม่ถูกเท่าอันนั้น — not as cheap as that one. ไม่…กว่า is a flat denial of the ranking — “this is not cheaper, full stop” — a contradiction, not a soft comparison.
In ไม่แพงเท่าไหร่, what does เท่า do?
เท่า (thâo) means equal to, matching. In ไม่แพงเท่าไหร่ (mâi phaeng thâo-rài) it is a hedge — “not that expensive” — the same เท่า used loosely rather than as a strict comparison.
ราคาเท่ากัน vs ราคาเท่ากับอันนั้น — which is right?
เท่ากัน (thâo-gan) never takes an object — กัน already means “each other”. เท่ากับ (thâo-gàp) takes an object: เท่ากับอันนั้น — same as that one.
ร้อยกว่าบาท means…
After a number, กว่า means “and a bit over”: ร้อยกว่าบาท — a hundred and something. It never means “more than” in the comparing sense.
Which is the everyday “under a thousand baht”?
ไม่ถึง (mâi thǔeng), literally “not reaching”, is what you hear far more often than น้อยกว่า for a price ceiling: ไม่ถึงพันบาท — under a thousand.
น้ำมันแพงขึ้น — the comparison here is with…
ขึ้น (khêun) is the change — went up. No second item appears because the comparison is with last month's price. ลง (long) is the downward version: ปวดน้อยลง — hurts less.
กลับบ้านดีกว่า means…
Sentence-final ดีกว่า (dii-gwàa) is a decision, not a comparison: กลับบ้านดีกว่า — better head home.
ยิ่งไปเช้ายิ่งดี — why is there no กว่า?
ยิ่ง…ยิ่ง (yîng…yîng) is “the more…the more” — a trend, not a ranking, so กว่า has no part in it: ยิ่งไปเช้ายิ่งดี — the earlier you go the better.
“Do you have anything cheaper than this one?” — the polite market opening is…
มีอันไหนถูกกว่านี้ไหมครับ (mii an-nǎi thùuk-gwàa níi mǎi khráp) — do you have anything cheaper than this one? The politest opening: you are asking about stock, not haggling yet.
เสื้อตัวนี้เหมือนตัวนั้นเลย — the เลย at the end means…
เลย (loei) at the end pushes it to “exactly”: เหมือนตัวนั้นเลย — exactly the same as that one. (After a negative เลย means “at all”; here it intensifies.)
ผมก็คิดเหมือนกัน means…
เหมือนกัน (měuan-gan) does the work of “same here”: ผมก็คิดเหมือนกัน — I think so too.
Which pair is “close but not identical”?
คล้าย (khláai) means close but not identical; doubling it (คล้ายๆ) softens further. ต่างกัน is “different”; เหมือนกัน/เท่ากัน are “the same”.
Common mistake
The negative comparison. English “not as cheap as” opens with “not”, so learners produce อันนี้ไม่ถูกกว่าอันนั้น — a flat denial of the ranking, a contradiction. “Not as cheap as” is ไม่…เท่า: อันนี้ไม่ถูกเท่าอันนั้น. And never insert เป็น — there is no “is” in any of this.
Next: Comparing things